Elis Bock, schout te Renkum, visiteert een dode

Uit het gerechtelijk archief.

Op 18 juli 1702 wordt er te Renkum een proces gevoerd van Elis Bock, schout te Renkum, tegen Hendrick Jochems. Hendrick heeft Elis bij het zere been, en dat mag niet!

Samen met Berend Gerrits en nog enkele anderen staat Hendrick op een dag voor zijn huis naar een dode muis te kijken. Eén van de mannen zegt : “Wat zou het een mop zijn als we daar de schout eens bij zouden kunnen krijgen om deze dode te visiteren”. Het is namelijk de plicht van de schouten om bij sterfgevallen vast te stellen wie de overledene is, en of de dood inderdaad is ingetreden. In die tijd heet dat ‘visiteren’. Een ander in de groep zegt dan, dat hij er wel een stuiver voor over heeft, als iemand de schout zover krijgt. Eén van de jongens die er bij staat, hoeft dat niet voor een tweede keer te horen en rent naar de schout, met de boodschap dat er bij Hendrick Jochems een dode is om te visiteren.

En inderdaad, de schout schijnt te zijn gekomen en ziet de dode muis op tafel liggen. Witheet van woede en schaamte spant hij daarop tegen Hendrick Jochems een proces aan. Dit proces staat vermeld in het Oud Rechterlijk Archief Veluwe, inventaris nummer 382.

Elis beweert, dat hij als schout is bespot en beledigd en dus het gehele Gerecht, dat hij vertegenwoordigt! Hij heeft bij de visitatie zelfs nog getuigen ontboden en meegenomen. “Dit is notoire hoonspraak” en daarom hoogst strafbaar, stelt Elis Bock. De aangeklaagde weerspreekt alles en beweert zelfs dat Evert Dercksen nog tegen hem, Elis Bock, heeft gezegd “dat het gekheyt” was en dat hij er helemaal niet heen hoefde te gaan. Hendrick Jochems beweert verder, dat de jongen echt geen stuiver heeft gekregen en dat hij hem zelfs nog heeft nageroepen om niet te gaan.

Dit is één van de leuke processen, die gevoerd wordt voor de reizende rechtbank, die éénmaal per jaar in Renkum de vierschaar spant. Meestal gaat het om vechtpartijen van mannen die elkaar met vuisten, messen, hooivorken of stokken tot bloedens toe bewerken, of vrouwen die elkaar bij de haren hebben en de huid volschelden. Die goede oude tijd zit dus vol met struikelblokken en valkuilen, en de overheid laat niet met zich spotten !

P. van den Born

Laatste berichten

Lees het nieuws, nieuwe boeken en bekijk de nieuwste plaatjes.

Lees het nieuws, nieuwe boeken en bekijk de nieuwste plaatjes.